Kedisel Bilgiler

Kedilerde Kalp Kası

Sessiz Katil: Kedilerin Hipertrofik Kardiyomyopatisi

1960-1970 yıllarında ilk kez veteriner literatürlerde tanımlanmaya başlanan hastalık insan çalışmalarına da bu yıllardan itibaren model oluşturmuştur.  Her ne kadar hipertrofik kardiyomyopati (HCM) nedeni tam olarak bilinmese de; HCM gelişen insanların 2/3’ ünde, sarkomerik proteinlerde otozomal dominat defekt tanımlanmaktadır. İnsan çalışmalarına benzer olarak HCM gelişen kedilerde de benzer genetik defektler belirlenmiştir.

 

Kedilerin kalp kasında aşırı kalınlaşmaya neden olan HCM; kedilerin en sık rastlanan, kalbin kasılma ve gevşeme yeteneklerinde bozulmayla seyreden sinsi bir primer kalp hastalığıdır. Aşırı kalınlaşan kalp kası nedeniyle bozulan kardiyak fonksiyonlar kedilerin genel sağlığını olumsuz etkilemekte ve beraberinde kalp ve damar problemlerini getirmektedir. Kalp kasındaki bu kontrolsüz kalınlaşma dolaşımdaki kanın durgunlaşmasına neden olmakta ve beraberinde pıhtı-emboli oluşumunu tetiklemektedir. Oluşan pıhtılar büyük ya da küçük birçok damarda tıkanıklıklar yaratmakta ve tıkanan damara bağlı olarak klinik belirtiler şekillenmektedir. Aort kolu olan arka ayak damarlarındaki tıkanma sıklıkla paralizlere, pulmoner akciğer damarlarındaki tıkanmalar ani gelişen solunum güçlüklerine, beyin damarlarındaki tıkanıklıklar ise sinirsel belirtilere neden olmaktadır. Çoğu hastada klinik belirti görülmeksizin ani ölümler şekillenebilmektedir. Hastalık her yaştaki kedilerde belirlenmesine rağmen sıklıkla 5 yaş altı saf ırklarda teşhis edilmektedir.

Hastalığın önemi Ankara ve Van kedileri başta olmak (Resim 1) üzere; birçok kedide (Ragdoll kedileri, kısa tüylü kediler, İran kedileri vb) aniden ortaya çıkması, gizli ve sessiz seyretmesinden kaynaklanmaktadır.

       

Kalp-Kasi-2Klinik Belirtiler ve Fiziksel Muayene

HCM’li birçok kedi klinik belirti göstermeksizin yaşamlarına uzun süre devam edebilirler. Klinik belirtilerin ortaya çıkması, çoğu zaman belirlenemeyen birçok stres nedenli faktörlerden kaynaklanmaktadır. HCM’li kedilerin kliniğe getirilme nedenleri sıklıkla; ani, bir gün içinde özellikle arka ayaklarda gelişen paraliz (Resim 2) ya da solunum güçlüğü (ağızdan nefes alıp verme) olmaktadır. Arka ayaklarda paraliz gelişen hastalarda; arka ayakların soğuması, femoral nabzın alınamaması ve etkilenen ayakların taban yastıklarında emboli nedenli renk değişiklikleri (Resim 3) tanı koydurucu olmaktadır. Beynin besleyici arterlerinde tıkanıklık şekillenen hastalarda ise istemsiz kasılmalar, hiperestezi ve mydriasis gibi sinirsel belirtiler görülebilmektedir. Çoğu zaman hastalık şiddetli ağrı nedenli ızdıraplı seyretmektedir. Tedavisi geciken hastalarda arka ayaklarda dekübit yaraları oluşabilmektedir (Resim 4). Kardiyak oskültasyonda gallop ritmin ve taşikardinin varlığı da tanıyı desteklemektedir.

 

Kalp-Kasi-1Teşhis Yöntemleri

Tam kan analizleri belirleyici olmasa da; biyokimyasal analizlerde, özellikle kreatin kinaz (CK) aktivitesinde aşırı artışlar görülmektedir.

Toraks röntgenleri HCM’li kedilerde normal olabilmektedir.  Pulmoner emboli nedenli akut solunum depresyonu gelişen hastalarda, toraks röntgenlerinde pulmoner arterin belirginleşmesi en sık karşılaşılan bulgudur (Resim 5).

Elektrokardiyografi HCM’li kedilerde hastalığın teşhisinde belirleyici olamamakta; EKG’de sinüs ya da ventriküler taşikardi görülebilmektedir.

Ekokardiyografi hastalığın teşhisinde en önemli desteği sağlamaktadır. HCM’li kedilerin ekokardiyografilerinde; simetrik ya da asimetrik olarak sol ventriküler duvar ve/veya interventriküler septumun hipertrofisi söz konusu olmaktadır (Resim 6). Bazı vakalarda kalp boşluklarında trombüse ve perikardiyal efüzyona rastlanabilmektedir.

         

Tedavi

HCM’li kedilerin tedavisinde; beta blokörler, kalsiyum kanal blokörleri, diüretikler, ACE inhibitörleri ve antitrombotik ajanlar kullanılmaktadır.

 

Hasta Sahipleri için;

  1. Sadece yaşlı kedilerde değil genç kedilerde de hastalık görülebilmektedir.
  2. Van ve Ankara kedileri, İran kedileri, Scottish fold ve Sifenks ırkı kediler, Himalayan, ragdoll ve kısa tüylü kediler hastalığa yatkınlık göstermektedirler.
  3. Hastalığın en sık görülen klinik belirtisi; ani bir gün içinde gelişen arka ayaklarda paraliz (kurbağa oturuşu pozisyonu) ve/veya solunum güçlüğü olmaktadır.
  4. Hastalıkta zaman çok önemlidir. Bahsedilen klinik belirtileri gösteren kedilerin vakit geçirmeden Veteriner Hekime getirilerek tedavilerinin yapılması hayati önem taşımaktadır.
  5. HCM’li kedilerin tedavileri ne kadar başarılı olsa da, hasta sahipleri bu hastalığın kedilerin ömürlerini kısıtlayıcı olduğunu unutmamaları gerekmektedir.
  6. Birçok hastada ani ve hızlı ölüm de gerçekleşebilmektedir.
  7. Hastalığın sessiz ve gizlice ilerlemesi, belirtilerin ani ortaya çıkması nedeniyle; ırk yatkınlığı bulunan kedilerin 6 ayda bir deneyimli Veteriner Hekim kontrolünden geçmeleri ve rutin ekokardiyografik kontrollerinin yapılması, küçük dostlarınızın sizlerle geçirecekleri zamanı arttırabilmemiz açısından hayatidir.

*Kaynaklara yazardan ulaşabilirsiniz.

  Kalp-Kasi-3 Kalp-Kasi-4Dr. Ekrem Ç. Çolakoğlu

Kaynak: http://www.kanalvet.net/?Syf=22&Mkl=633384