Kedisel Bilgiler

Kedim neden asabi?

 

196766_10150133149329182_122263_nKedi sahipleri, bir dakika önce mutlu, mesut, bahtiyar, ellerinin altında mır mır zevk sedaları çıkaran şirin yaratıkların, aniden aslan kesilip ısırmaya ve tırmalamaya başlamalarının sebebini anlayamazlar çoğu zaman. Agresif davranışlar, neredeyse tüm hayvanlarda görülen, normal davranışların bir parçasıdır aslında. Yine de agresif kediler bazı durumlarda tehlikeli olabilirler. Bu yüzden kedinin asabi olmasının altında yatan sebepler bulunmalı ve bunlar çözülmeye çalışılmalıdır.

Asabiyet Çeşitleri Oyun Agresifliği

Oynama motivasyonlu agresif davranışlar daha çok, genç (2 yaşından küçük), aktif ve evde tek kedi olarak yaşayan kedilerde görülür.

Oyunun amacı vakit geçirmek değil, kedinin araştırma, keşfetme ve avlanma içgüdülerine hizmettir. Yani oyun, kedilerin doğada yaşayabilmeleri için gerekli becerileri, pratik ederek kazanmalarını sağlayan bir araçtır. Örneğin yavru kedilerin en çok sevdiği şeyler, yeni yerler keşfetmek, hareket eden herhangi bir cisme Sherlock Holmes edasıyla yaklaşıp incelemek ve sonra bunları patileriyle hareket ettirmek, üzerlerine atlamak ve ısırmaktır.

Oyun asabiyeti, hiç bir şeyden habersiz insancığın, banyo küvetinden çıkması, merdivenlerden aşağı 197867_10150133149704182_7131455_ninmesi, bir köşeyi dönmesi ya da uyurken yorganın altında masum masum ayaklarını oynatmasıyla ateşlenir. Bu oyun amaçlı ataklar hafif sıyrıklar, zararsız, kanatmayan ısırıklarla sonuçlanabilir.

Bazen de insanlar farkında olmadan, oyun esnasında ellerini ayaklarını oynatarak, bu tip atakları yapmaları için kediyi adeta teşvik ederler. Kedinin oyun agresifliği anındaki duruşları, hareketleri, normalde av aradığı, peşinde koşturduğu ya da avlanmak üzere olduğu anlardakiyle aynıdır. Kedi, elleriniz ya da bacaklarınıza atlamadan önce vücudunu iyice alçaltıp, yere boylu boyunca adeta çömelir, pusu kurar, kuyruğunu hızlıca hareket ettirir, kulaklarını öne arkaya oynatır ve sonunda kedi, zavallı sizin başarıyla yakaladığı elinizi, bacağınızı ısırmaya başlar.

Tüm bunlar, ister oyun esnasında olsun ister avlanma esnasında, en doğal ve normal kedi davranışlarıdır. Oyun agresifliği kediyi uygun hedeflere (ısırılmaya elverişli kedi oyuncakları) kanalize edilerek başarıyla önlenebilir. Böylece istenmeyen ısırıklar, çizikler azaltılabilir ya da tamamen önlenebilir.

  “Bana Dokunma !” Agresifliği
196660_10150133149644182_1735677_nBazı kediler sevilip okşanırken aniden ısırıverirler. Bu davranışın sebebi, hayvan davranış bilimcileri tarafından bile henüz tam açıklanmış değildir. Her ne sebeple olursa olsun, zevk alınan okşanma, bir anda hoşnutsuzluğa dönüşüyor. Isırma da kedinin “tamam, bu kadar okşama, sevme yeter”demesinin kedi dilindeki halidir. Kediler ne kadar ellenmeyi, okşanmayı sevdikleri, ( bazen tolere edebildikleri) konusunda farklılıklar gösterirler. Her ne kadar ısırılan insanlar, “hiç bir şey yapmadım ki ben” deseler de, kediler çoğunlukla ısırmadan önce, yine kendi dillerinde uyarırlar bizleri. O yüzden kedinin vücut dilini öğrenip, ısırma olmadan önce kediyi okşama ya da herhangi bir elleşme hareketi durdurularak, istenmeyen kazalar önlenebilir.

– Kedinin kuyruğunu hareket ettirmeye başlaması (Köpeklerin aksine, kediler huzursuz olduklarında kuyruklarını böyle oynatırlar).

– Kulakların öne arkaya hareket etmesi ya da kulakların tamamen arkaya yatırılması.

– Kedinin başını elinizin olduğu yöne çevirmesi, hareket ettirmesi

Bu işaretlerden bir tanesini bile gözlemlediğinizde, kediyle oynaşma, elleşme seansının kedi tarafından sona erdirildiğini bilmeniz ve kediyi kendi haline bırakmanız yararınıza olacaktır.

Isırma sonrası herhangi bir fiziksel ceza, mevcut durumu çok daha kötü yaparak kedinin daha fazla korkmasına ve daha çok ısırmasına sebep olacağından, asla uygulanmamalıdır. Ayrıca kedi okşanmayı cezayla birleştireceğinden, okşanma onun için istenmeyen birşey olacaktır.

Eğer kedinizin okşanmayı tolere etme zamanını uzatmak istiyorsanız, ödül verme yöntemini deneyin. 197293_10150133149764182_7101876_nKucağınızdaki kediyi okşarken, yukarıdaki saldırma öncesi belirtilerinden birini gördüğünüzde, hatta daha da önce, bir parça ton balığı ya da haşlanmış tavuk rüşveti verin. Aynı anda okşama yoğunluğunu azaltın. Hafiften okşamaya devam ederken, rüşvetlere de devam edin. Böylece kedi okşanmayı, hoşuna giden zevkli bir şeyle birleştirmeyi öğrenecek ve bu da sabırla sürdürülen seanslar sonunda kedinin yavaş yavaş okşanmayı daha çok sevmesine ve kucağınızda daha uzun süreler kalmasına neden olacaktır. Kedi huzursuzlandığı anda elinizi eteğinizi mutlaka çekin kediden.

Ayrıca bazı kediler karın ve kuyruk bölgelerinden ellenmeyi sevmezler. Bu yüzden özellikle buraları okşama konusunda asla ısrarcı olmayın.

 Korku/Defansif Agresiflik

196950_10150133149839182_1456718_nHerhangi bir sebeple korkmuş kedilerin vücut dili, köpeklerin pısırık hallerindekine benzer: yere pısma, kulakları arkaya yatırma (ne kadar çok yatırılmışsalar, o kadar korkmuştur kedi), kıstırılmış kuyruk, hafif yana çevrilmiş bir vücut. Ama bu haldeki kediler pısırık, ezik değil, korkmuşturlar ve dokunulurlarsa saldırma ihtimalleri yüksektir.

Yönlendirilmiş Agresiflik

Bu durum, bir insana ya da hayvana kızmış kedinin, sinirini başka bir insan ya da hayvana yansıtmasından doğar. Mesela, evde 2 kedi kavga etmişse, kavgayı kaybeden kedi hıncını evin çocuğundan çıkarmak isteyebilir.

Bölgesel Agresiflik

Kediler, köpeklerden çok daha fazla yaşadıkları bölgeyi sahiplenme içgüdüsüne sahiptirler. Bu yüzden bölgelerini diğer kedilere karşı savunmak, korumak isterler. Bu, özellikle kısırlaştırılmamış erkek kediler için daha çok geçerlidir. Bu tip saldırılar kediler arasında geçtiğinden insanlara çoğu zaman zarar vermez.

Neler yapmalı?

– Kedinizi önce veterinere götürerek, agresifliğin altında herhangi bir sağlık nedeninin yatıp 197156_10150133149489182_2153948_nyatmadığını kontrol ettirin. Mesela kulaklarından biri sağır ya da gözlerinden biri kör bir kedinin saldırgan olması gayet olası.

– Kedinizin durduk yerde ısırmadığı, saldırmadığını bilin. Böyle istenmeyen bir durumda önce kedinizi anlamaya çalışın, sonra ona göre önlemler almaya. Mesela küçüklüğünde travma geçirmiş bir kedinin ısırması çok normal. Sevgiyle ve yavaş yavaş yaklaşmalı, kedinin size güvenmesini sağlamalısınız.

Ne Yapılmamalı?

– Ceza asla ve asla çözüm değildir ve mevcut durumu çok daha kötüleştirir. Eğer agresifliğin sebebi korkuysa, ceza kedinin korkmasına dolayısıyla daha da agresifleşmesine sebep olacaktır.

Agresif Kedinizi Anlayın ve Onu Sakin Bir Kediciğe Dönüştürün

Kronik olarak sinirli olan ve sinirli davranan insanlara “İletişim Bozukluğu” ya da “Anti-sosyal Davranış Bozukluğu” teşhisi konur. Anti-sosyal davranış bozukluğunun tanımı özetle şöyledir: Başkalarının haklarına saygı göstermeme, karşı çıkma, tecavüz etme.. Bu durum sosyal kurallara uymama, çabuk sinirlenme, ani tepkiler verme olarak kendini gösteri çoğu zaman. Tüm bunlar agresif kediler için de geçerli olabilir.

Kedi asabiyeti daha çok kedi ve sahibi insan arasındaki duygusal sınırların çok sıkı olduğu ailelerde görülür. Bir başka deyişle, kediye insanlar tarafından fiziksel ve duygusal olarak yeterli rahatlığın, gevşekliğin verilmediği, kedilerin çok sıkıştırıldığı durumlarda. Hayvan davranış bilimcisinin amacı, bu aile sistemini değiştirip varolan duygusal sınırları daha uygun bir hale getirmektir. Bunun karşılığında, kedideki asabiyet de azalacak hatta zamanla yok olacaktır.

 Kediler Isırır…

188643_10150133149589182_3777851_nKedinin ısırmasına birçok sebep olabilir; korku (kendilerini korumak için), asabiyet (yaşadıkları yerleri ya da bazı eşyaları sahiplenme durumunda) ve seksüel engellemeler gibi (kızışma dönemindeki bir kedinin çiftleşememesi).

Bazı kediler sinirlendikleri şeye karşı direk reaksiyon gösteremedikleri durumlarda (mesela camdan dışarıda dolaşan başka bir kediyi gördüklerinde), sinirlerini başka bir yerden çıkarabilirler. Ayrıca, özellikle hayatlarının ilk 2-3 ayında insanlarla yeterli iletişim kuramayan kediler, genelde vahşi kediler olarak büyürler ve böyle kedilerle başa çıkmak çoğu zaman zordur.

Genelde kedi ısırması ve atakları daha çok genç kedilerde görülür. Ayrıca kısırlaştırılmamış kediler, dışarıda dolaşmalarına izin verilen kediler, yaşadıkları çevreden, çok sık yabancı kedilerin geçtiği kediler, insanlar tarafından kötü davranışlara maruz kalmış kediler ve hayatlarının ilk 6 ayında insanlarla yeterince sosyalleşememiş kedilerde ısırmanın görülmesi daha yaygındır.

Bir kedi ısırmak üzere olduğunu vücut diliyle bize anlatır ve bizi önceden uyarır aslında. Isırma öncesi kedide görülen değişiklikler 

1) Göz bebeklerinin büyümesi

2) Sırtını havaya kaldırması

3) Kulaklarını arkaya yatırması (ne kadar arkadaysa o kadar sinirlidir)

4) Hızlı hızlı ağzının ve burnunun üzerini yalaması

5) Kuyruk tüylerini kabartması

6) Kuyruğunu hızlı hızlı sallaması

Agresif Kediyle Nasıl Başa Çıkılır?

1) Kedinin sinirlenmesine neden olabilecek herhangi bir şekilde davranmayın. Aşırı ellemek, sevmek, sert bir şekilde oynamak, kediyi sarsmak yok!

2) Kedinizle birebir anti-stres seanslarına başlayın. Bunun için kedinizi onun kendini en rahat hissettiği odaya alın ve kapıyı kapatın. Kedinin etrafına onun sevdiği oyuncakları, yiyecekleri koyun. 199613_10150133149919182_5150501_nKediniz oyuncaklarla oynarken siz de sakin, sevgi dolu bir ses tonuyla onunla konuşun. Kediler ne dediğinizi anlamayabilir ama ses tonundan hangi duygusal hal içinde olduğunuzu kestirirler.

3) Günün geri kalan kısımlarında kedinizin avcılık içgüdülerini ona kedi oyuncakları (oyuncak fareler, ping pong topu, alüminyum folyo topları vs.) temin ederek oyuncaklara kanalize edin.

4) Bu seansların 2 ya da 3. haftasında yavaş yavaş kedinize dokunmaya başlayabilirsiniz; kedinin en az hassas olduğu yeri (karın bölgesi) sadece bir parmağınızla 1-2 saniyeliğine okşayın. Sonra onu tekrar oyuncaklarına yönlendirin. Her gün okşama süresini biraz daha arttırarak 5. günün sonunda tüm elinizi kullanarak hafifçe okşayın kedinizi. Yavaş yavaş kediniz rahatlamış ve insanları ısırmayı bırakmış olacaktır. Daha mutlu, daha barış dolu, uzun yıllar sadece ikinizin olacak artık.

Kaynak: Veteriner Hekimi Onur KARABULUT199392_10150133150014182_7189675_n